KURSUMLIJSKA BANJA - TURISTICKI VODIC

 

Indikacije:
Povrede i oboljenja lokomotornog sistema, reumatske bolesti, bolesti respiratornih organa, dijabetes, ginekološke bolesti, neurološke bolesti, bolesti metabolizma, malokrvnost kod dece i starih

Prirodni lekoviti faktori:
Kuršumlijska Banja ima više vrsta lekovitih voda (14°C do 63°C) Pored voda ova banja je poznata po lekovitom termomineralnom peloidu (blatu)

Kulturno-istorijski spomenici u okolini:
Gosti imaju mogućnost razgledanja grada Kuršumlije, grada poznatog poznatog po zadužbini Stefana Nemanje - crkva Sv. Nikole i Sv. Bogorodice...

Prirodne lepote okoline:
Ova banja ima izuzetno živopisnu okolinu. Postoji mogucnost organizovanja izleta do Ðavolje Varoši, u svetu jedinstvenog prirodnog fenomena, koji se nalazi na padini Radan planine

Istorija

Kuršumlijska Banja je u prošlosti različito nazivana. Naziv Prepolaška Banja je poticao zbog položaja ispod poznatog prevoja Prepolca. Takode je zvana Košanička Banja i Čoban banja.

Lekoviti izvori Kuršumlijske Banje koriste se od davnina. U njoj su nađeni tragovi iz rimskog doba, zidovi kupatila, nadgrobni spomenici i no­vac od srebra iz III veka. Na mestu Donje banje postojalo je manje rimsko naselje u blizini većeg naselja "Ad Fines" - preteče Kuršumlije. Banja je po­stojala i u vreme srednjovekovne srpske države, a po dolasku Turaka je opustela. Oko 1870. godine u Banji je postojala samo jedna drvena zgrada nad izvorom vrele vode i nekoliko koliba. Banja je u poslednjem ratu oštećena, pa su posle II svetskog rata najpre obnovljeni ruinirani objekti, a kasnije je nastavljeno sa izgradnjom. U 1949. godini izgrađena je i manja hidroelektrana. Sledeće go­dine ozidano je Blatno kupatilo sa dnevnim kapacitetom za stotinu bolesnika. Banjski park je uređen i izmešten od puta Kuršumlija-Priština, koji je prolazio sredinom lečilišta. Banju sada čine savremeno naselje i delovi sa seoskim izgledom, naro­čito u Gornjoj banji. Ova dvojna fizionomija rezultat je spajanja banjskog naselja i sela Banje, čiji stanovnici sve češće grade kuće u stilu vila. Lečili­šte je i balneološko i turističko mesto.

Položaj i priroda

Kuršumlijska Banja se nalazi u topličkom kraju Košanici. Od Kuršumlije je udaljena 11 km u pravcu jugozapada, od Niša 73 km, a od Prištine 59 km. Leži na 442 m nadmorske visine, u podnožju poznatog prevoja Prepolac, te se ranije nazivala Prepolačkom Banjom. Sastoji se od Donje banje u dnu kotlinice, kod ušća Prepolačkog i Krtočkog potoka koji se uliva u Banjsku reku (desnu pritoku Toplice) i Gornje banje na levoj, nižoj, prisojnoj i blaže nagnutoj dolinskoj strani Banjske reke, na rečnim terasama od 6 i 14 metara relativne visine.

Kotlinica u kojoj je smeštena Kuršumlijska Banja spuštena je duž grupe raseda u planinskoj podgorini Kopaonika. Za rasednu liniju meridijanskog pravca vezana je pojava termalnih izvora (kuršumlijsko-banjski rased). Dolina je široka stotinak metara, a Banj­ska kotlinica je dva puta duža (oko 600 m) od širine.
Mikroklima lečilišta je ugodna, jer potplaninsko naselje leži na znatnoj visini, te je i klimatsko mesto (vazdušna banja).

Topli izvori Banje povišavaju temperaturu u kotlinici, koja bi zbog veće nadmorske visine trebalo da ima niže temperature i obilnije padavine od Kuršumlije. Njihov uticaj je tako znatan, da se sneg u dnu kotlinice ne za­država, kao na obodu. Leti je u banjskom udubljenju sveže pod uticajem planine. Kotlinica je suva i sunčana, bez vlage i magle, prašine i jačih vetrova. Posle kiša vazduh je ispunjen ozonom, jer je okolina lečilišta šumovita. Zbog okrepljujućeg podneblja, Kur­šumlijska Banja je 1956. godine proglašena za klimatsko lečilište. Mikroklima Banje je naročito pogodna za oporavak slabe i malokrvne dece.

Mineralni izvori

Kuršumlijska Banja je poznata kao "lečilište sa izvorom do izvora". U stvari ona ima deset izvora minralne vode temperature 38° do 57°C. Postoji i više "vrućih" izvora, koji su nekaptirani i otiču u reku. Toplih izvora ima i u koritu, te je rečna voda oko njih sa temperaturom do 33°C. Mineralni izvori sa hipertermalnom vodom do 55°C u užem banjskom regionu javljaju se gde god se pobije cev u dubinu od dva-tri metra. I obične vode ima u obilju, pa su otuda brojni bunari, pumpe i česme. S desne strane reke Banjske, izvor lekovite vode temperature 47°C daje 27 litara u minutu, a sa leve strane reke tri izvora sa temperaturom vode 45-53°C daju 52 litra u minutu. U njihovoj blizini je česma kisele vode, temperature 30°C. Pored ovih kaptirano je još šest izvora.

Glavni sastojak termo-mineralne vode Kuršumlijske Banje je natrijum--bikarbonat kojeg ima 2,05 grama u litru, zatim ugljen-dioksid, pa sumpor-vodonik. Ona se ubraja u alkalno-kisele i sumporovite hiperterme. Lečenje se obavlja kupanjem u mineralnoj vodi, pijenjem i oblaganjem mineralnim blatom. Vode ove Banje leče reumatična oboljenja i posledice povreda, bo­lesti jetre i žučnih puteva (katari), organa za varenje, oboljenja nervnog si­stema, organa za disanje, dijabetes, ženske bolesti, kožna oboljenja, posledice trovanja i drugo. Reuma, kožne i ženske bolesti se leče kupanjem i blatnim oblogama, a ostale bolesti pijenjem mineralne vode.

Banja ima tri termo-mineralna kupatila, dva sa bazenima i kadama i jedno Blatno kupatilo, u kojem se koristi mrko-sivo mineralno blato. Glavno kupatilo ima dva okrugla bazena i sedam kada, a Blatno kupatilo je sa baze­nom u kojem izvire mineralna voda. Kupatila dobijaju vodu iz bunara, koja leti dostiže temperaturu 57°C. Banja ima i olimpijski bazen.

Zavod "Žubor" pruža mogućnosti za : dijagnostiku, hidroterapiju (dva bazena, individualne kade, lokalne kupke, kade za podvodnu masažu i habardove kade, hidro-kinezi terapija), blatnu terapiju, elektro terapiju (dijadinamske struje, interferentne struje, elektro-stimulatori, galvanizacija, elektroforeza), ultrazvuk, fototerapiju (infracrveno i ultraljubičasto zračenje, terapija polarizovanom svetloću), magnetno impulsno polje, ručnu masažu, kinezi terapiju, celulit eliminator, i poseduje kabinet za orošavanje, inhalator, saunu, itd.