JOSANICKA BANJA - TURISTICKI VODIC

 

Nalazi se 220 km južno od Beograda, u podnozju planine Kopaonik

Indikacije:
Traumatološka oboljenja, reumatska oboljenja, oboljenja mišića, lumbago išijas, ginekološke bolesti, gastritis, ekcem, psorijaza.

Prirodni lekoviti faktori:
Jošanička Banja ima 5 izvora mineralne vode temperature od 36°C do 77°C.

Kulturno-istorijski spomenici u okolini:
Iz banje se mogu organizovati izleti do manastira Studenica, Stari Ras, Sopoćani i Ðurdevi Stupovi. U neposrednoj blizini Jošaničke Banje se nalazi nacionalni park i planinski centar Kopaonik.

Istorija

Lekovitu vodu Jošaničke banje prvi su koristili Turci u XIV veku, iako se za nju i ranije znalo, rimskih tragova nema. Vruća voda je najpre bila upotrebljavana u higijenske svrhe, a kasnije za letenje. Turci su izgra­dili primitivno, takozvano Staro kupatilo, koje su u XVIII veku preuredili i proširili. Novo kupatilo je podignuto 1935. godine, kada je i lečilište donekle i uređeno.

Promet gosti­ju je skoro isključivo vezan za terapeutska svojstva njenih termo-mineralnih izvora. Poseta je manja nego u Lukovskoj Banji, koja je saobraćajno slabije povezana, uz to i sa nižom temperaturom lekovite vode. Skoro sva poseta Jo­šaničke banje vezana je za leto.

Položaj i priroda

Jošanička nanja nalazi se na severozapadnoj strani Kopaonika, koji je dolinom Jošaničke reke odvojen od severnijeg i nižeg Željina. Označena je kopaoničkom, za razliku od Sokobanjske Jošaničke banje. Smeštena je u dolini reke Jošanice, desne pritoke Ibra, kod njenog ušćaa sa Velašnicom, odnosno Samokovskom rekom. Od ibarskog puta i pruge sa železničkom stanicom Jošanička banja je udaljena je 11 km istočno, prema Kopaoniku. Banja sa nadmorskom visinom od 550 m je jedno od najviših prirodnih lečilista i klimatsko mesto.

Priroda okoline je lepa, interesantna i skoro nenarušena.Karakterišu je planinske kose i doline, sa razvijenom podplaninskom vegetacijom (mešovita šuma sa preovladujućim borom). Podneblje je subplaninsko, ali o njemu nema konkretnih podataka. Leta su u Banji sveža, a zime hladne.

Jošanička Banja se ubraja medu balneološka naselja sa najtoplijom vo­dom, što joj, uz podneblje, blizinu prometnih saobraćajnica i Kopaonika, omo­gućuje znatno veću posetu i snažniji razvitak. Tereni iznad lečilišta su četiri meseca u godini pod snegom, , što uz dobre skijaške staze, omogućuje banji da postane jedan od većih centara zimskih sportova i zimskog turizma.
Malo koja banja Srbije, kao Kopaonička Jošanička banja, ima takve uslove za letnji balneološko-lečilišni, odmarališni i rekreativni i zimsko-sportsko-rekreativni turizam.

Mineralni izvori

Iz pukotina u Banji izbija pet izvora sa obiljem vrele vode, koja je samo delom kaptirana. Glavni izvor se nalazi uz obod najnižeg platoa na levoj strani Jošaničke reke i daje u sekundu sedam litara vode temperature 78,5°C. Ostali izvori su niži, različitog su kapaciteta i njihova voda otiče u reku. Tempera­tura joj je između 36 i 75°C. Uz levu obalu reke, oko kilometar i po nizvodno od kupatila, nalaze se slabiji izvori termalno-mineralne vode temperature 36,6°C i sa većom količinom sumpor-vodonika. Kapacitet četiri najjača izvora iznosi 650 litara u minutu.

Prema analizi iz 1955. godine vrela mineralna voda Banje sadrži najviše natrijuma, kalijuma i kalcijuma od katjona, a od anjona hidro-karbonata, sulfata i hlora. Ova akratoterma spada u sumporovite hiperterme.

Koristi se samo za kupanje u Starom kupatilu sa jednim bazenom i No­vom kupatilu sa tri bazena i četiri kade. Voda Jošaničke banje leči reumatična zapaljenja zglobova, posledice povreda kostiju i otoke, zatim oboljenja mišića, odnosno lumbago i išijas, neuralgije, ženske bolesti, ekceme i dr. Zbog visoke temperature voda se rashlađuje za kupanje. Pre rata, pored dva bazena, u ovom lečilištu je postojalo blatno kupatilo.

Rekreacija i izletišta
U blizini lečilišta ima više kulturno-istorijskih spomenika; srednjovekovni grad Brvenik, kod ušća Gradačke reke u Ibar, poznati grad Maglić nad Ibrom, manastir Gradac i još poznatiji manastiri Zića i Studenica. Mataruška i Bogutovačka banja su takođe blizu. Navedeni objekti i mesta omogućuju sadržajan boravak u Banji, obimniju letnju i zimsku posetu.

Do sredine Ko­paonika, gde su podignuti dobri planinarski domovi, stočarske bačije, guste šume i izvrsni skijaške staze, ima petnaestak kilometara. Najviša tačka pla­nine je Pančićev vrh (ranije Suvo rudište) sa 2.017 m, a ona je cilj planinara i od Banje udaljena samo devet kilometara. U Banji gosti koriste za odmor manji park u stešnjenoj dolini, u kojem se nalazi izvor vrele vode.