BUJANOVACKA BANJA - TURISTICKI VODIC

Nalazi se 360 km juzno od Beograda, 2,5 km od Bujanovca

Indikacije:
Reumatske bolesti, stanja posle povreda i operacija, kožne bolesti, ginekološka obvoljenja, neke kardiovaskularne bolesti, poremećaji periferne cirkulacije.

Prirodni lekoviti faktori:
Termomineralne vode, lekovito blato (peloid), ugljen dioksid

Kulturno-istorijski spomenici u okolini:
Manastir Sv. Prohor Pčinjski (11. vek),Sv. Ðorde u Starom Nagoričanu i Manastir Gračanica

Istorija
Jos u rimsko doba na lokalitetu Bujanovacke Banje postojao je izvor tople vode i lekovito blato. Neposredno pored izvora nalazi se, a i danas postoji, selo koje se zove Kraljeva kuca. Ime je dobilo po kuci za odmor kralja Milutina koji je krajem XVIII veka koristio blagodeti ovog izvora. U tursko vreme se nazivala Karaman banja (Crno blato). Pošto su se u njoj kaljužali bivoli, nazivana je i Bivol Banjom. U sastavu Doma zdravlja u Bujanovcu oformljena je ambulanta, a 1975. godine izgradjena su dva zatvorena bazena. Voda je pocela tada da se efikasnije i kvalitetnije koristi u daleko boljim higijenskim uslovima i uz stalni nadzor medicinskog osoblja. 1984. godine na Rakovackoj ledini sagradjen je savremeni Zavod za prevenciju, lecenje i rehabilitaciju invalidnosti "Vrelo".

Položaj i priroda
Bujanovačka Banja je malo poznato narodno lečilište kod sela Rakovca, nedaleko od Bujanovca. Ranije se označavalo kao RakovaČka »divlja« banja. Od Bujanovca je udaljena tri kilometra prema severolstoku, a od Vranja 13 km ka jugu. Banja "pod otvorenim nebom" nalazi se u dnu Vranjsko-bujanovačke kotline, nedaleko od savremenog puta i pruge u dolini Južne Mo­rave. Leži na 395 m nadmorske visine i lako je pristupačna.

Mineralni izvori izbijaju na platou Južne Morave, samo kilo­metar daleko od Rakovca, ispod uzvišenja Crkvišta.

Mineralna voda potiče od termalnog izvora, kojeg hrane raselinska, freatska i atmosferska voda. Najvažnija je raselinska voda, jer je najveći deo tople vode dubinskog porekla sa dubine od oko 30 m. Mineralni izvori potiču iz plitke izvorišne zone, slično izbijanju termalnih izvora u Mataruškoj Banji. Dubinska voda se u pripovršinskom delu meša sa freatskom vodom potoka, rashlađuje i deminerališe. Stoga se na kratkom rastojanju javljaju termalne vode različite temperature i stepena mineralizacije. Prednosti lekovite vode Bujanovačke Banje nad drugim termama u slivu gornjeg toka Južne Morave su laka pristupačnost, visoka temperatura mineralne vode, njeno jako termi­čko i mehaničko dejstvo na organizam i velika izdašnost izvora.

Do leta 1966. godine Bujanovačka Banja je imala jedan u zemlji isko­pan bazen elipsastog oblika sa dužom osom oko 10 m, kraćom oko pet metara i dubinom do 60 santimetara. Termalno-mineralna voda u bazenu izbija iz kaptažne cevi više izvora, u kome ključa. Izlivanje vode prate gasni mehurići. Kapacitet izvora je znatan, o čemu svedoči erupcija vodenog stuba visokog 5 m, koji je nastao pri bušenju 1966. godine. Priliv vode je veći od oticanja, pa je okolni teren često plavljen. U njemu se stvara peloid (humusno blato), po kojem se ovo lečilište naziva i Bujanovačkim (Rakovačkim) blatom. Tem­peratura termalne vode iznosi 42°C. Voda je bezbojna, pomalo kisela i sumporovita. Alkalno-sulfatna voda slična je termalnoj vodi Vranjske Banje, kao i alkalnoj i slabo sumporovitoj hipertermi. Bujanovačka voda ie jače mineralizovana, o čemu svedoči jača reakcija obolelih organa posle kupanja i pi­jenja. Mineralna voda se flašira. Ova stona voda je korisna kao dopunsko terapijsko sredstvo u lečenju hroničnih oboljenja želuca, jetre i žučnih puteva, kod stanja posle hirurškog odstranjenja kamena iz žučne kesice, peska u mokraćnim putevima i bolesti metabolizma.

Banjska kura u Banji obuhvata kupanje i pijenje mineralne vode. U bazenu bolesnici ostaju 30 minuta po dva puta dnevno ili odjednom 1 po dva sata. Topla voda se pije po nahođenju. Mnogi bolesnici dolaze, ne znajući di­jagnozu bolesti. Preovlađuju hronični reumatičari, ljudi sa obolelim organima za varenje, zatim sa kožnim bolestima i otvorenim ranama. Katkad se u ba­zenu istovremeno nađe po 60 osoba oba pola i različitog uzrasta. U ovoj Banji su se izlečili neki bolesnici kojima lečenje u drugim banjama, pa i na klini­kama, nije pomoglo. Stoga je ona postala popularna među težim reumatičarima, koji posle kupanja dobijaju bolove. No, posle petnaestak minuta oni iščezavaju.

Rekreacija i izletišta
U blizini banje nalazi se Prohorovo, područje izuzetnih prirodnih vrednosti. Prohorovo obuhvata dolinu reke Pčinje, planine Kozjak i Rujan i predstavlja izuzetno pogodno područje za izletnički i lovni turizam. U njegovom centru nalazi se manastir Sv. Otac Prohor Pčinjski iz 11. veka, s manastirskim konakom koji je preuređen za smeštaj turista. U blizini Prohorova nalaze se i arheološka nalazišta iz srednjeg veka.