Делчево е град во источниот дел на Република Македонија сместен во котлината Пијанец во близина на границата со Бугарија.

Население
Според пописот од 2002 година, во градот Делчево живеат 11.500 жители од кои:

Македонци 10.761 (93,57%)
Роми 564
Турци 97
Срби 25
Албанци 7
Власи 3
останати 43

Историја
Делчево, според едно предание во византиско време се викало Василево, што преведено од грчки значи Царево Село. За прв пат како населба Царево Село се споменува во една повелба на Цар Душан од 1347 до 1350 година. со неа тој му подарил повеќе места и ниви од Пијанец на манастирот од Лесново. Во турско време Делчево се викал и Султанија.

До 17 век населбата лежела на десната страна на реката Брегалница на денешниот топоним Селиште, поточно под ридот Острец близу до патот што води за Република Бугарија. Од првите векови на турското владеење за положбата на Делчево нема многу податоци. Во средината на 17 век во неговата околина претстојувал султанот Мехмед IV. Во времето на неговата посета на Пијанец врз населението е извршено масовно потурчување. Поради зулумот и притисокот многу македонски населби опустеле, а меѓу нив и тогашното Царево Село. Се претпоставува дека во времето на тој султан населбата е преместена на денешното место на левата страна на реката Брегалница. Како доказ се наведува и градската џамија изградена во 17 век.

Но, на размислување упатува тоа што турскиот патеписец Евлија Челебија тука поминал само неколку години подоцна во 1670 год. и во својот Патепис запишал: “Од Виница се поткачивме на кочанската планинска рудина, движејќи се низ клисурата и по четири часа стасавме во Царево Село. Ова е муслиманско село расположено во полите на една планина и е украсено со околу 100 куќи и една ѓевѓирана со минаре чудесна џамија.

Треба да се спомене и народното предание кое вели дека населбата под ридот Острец се запустила кога владеела болеста чума и преживеаното население се населило на местото каде што денес е Делчево.

Како најстар дел на градот се смета турската колонија што се создала околу џамијата. Според Јаранов, се до 19 век Делчево било село, турска колонија, населена со чистокрвни Турци и голем дел потурчено население, наречено помаци кое не го знаело турскиот јазик. Само неколку фамилии биле македонски.

Кон средината на 19 век почнала да се развива чаршијата и да расте населбата, а воедно и да се зголемува македонското население. Откако се исполнил просторот во Средно маало, започнало ширењето преку Гочо Поток т.е. горно маало или денешен I реон. Во 1863 год. во Делчево имало 75, а во 1873 год. 109 македонски куќи.

Во 1856 година била завршена изградбата на црквата околу која главно било населено македонско население кое бегало од турските зулуми во околните села. Поголемо иселување на македонското нселение од овој крај имало во 1878 год. поради турскиот притисок по Руско-турската војна. Во тоа време имало поголемо населување на турско население од Бугарија, па дури и од Босна и Херцеговина. Околу 150 македонски домакинства од селата и градот се иселиле во Ќустендилско. Придојденото турско население, наречено “Маџирци” се населило во Маџирско маало, денешниот III реон на градот.

На левата страна покрај реката Брегалница, на тесниот рамен простор каде што биле мегданите и ановите, започнала градбат на трговските и занаетчиските дуќани покрај двете тесни улици. Со тоа конечно се формирала чаршијата и Делчево прераснало во градска населба.

За време на балканските војни голем број на турското население го напуштило градот, така што во 1914 година бројот на жители изнесувал 1701. По овие војни дошла нова македонска населеничка струја од околните села, а најмногу од пасивните села Бигла, Селник и Драмче кои ги купувале турските имоти.

Во 1931 год. бројот на населението се зголемило на 3746 жители. По оваа година доброволно продолжило иселувањето на турското население во Турција, особено во 1953 година. Во 1935 година започнале да се градат првите куќи на десната страна на реката Брегалница.

По ослободувањето, на 23 април 1950 година Президиумот на Народното собрание на НР Македонија донесува одлука Царево Село да биде преименувано во Делчево, во чест на Гоце Делчев.

Во шеесетите години градчето се прошири на десната страна на река Брегалница, а во седумдесетите и на ридот Милково Брдо. Со порастот на вработените во работни организации во Делчево, растеше и бројот на населението во него. Денес Делчево е модерна градска населба со широки асфалтирани улици и булевари, канализациона мрежа и со паркови и зеленило.

Училишта во Делчево
СУ "Методија Митевски Брицо" - Делчево
ОУ "Ванчо Прке" - Делчево
ОУ "Св. Климент Охридски" - Делчево

DELCEVO

Delčevo (Macedonian: Делчево), is a small town in the eastern mountainous part of the Republic of Macedonia. It is the municipal seat of the eponymous municipality. The town is named after Gotse Delchev, considered by patriotic Macedonians as one of their greatest revolutionary heroes.

Geographical Position
The town of Delčevo is situated at the foot of Mount Golak on both banks of the river Bregalnica, 164 km (102 mi) to the east of Skopje. It is the biggest settlement in the Pianec region which covers an area of 585 km² (226 sq mi), between Mount Osogovo to the north and Mount Maleš to the south. The town lies at 590 m (1,936 ft) to 640 metres (2,100 ft) above sea level. Delčevo has a good geographical position and good traffic connections. All rural settlements and recreations centred around Golak are connected with the town of Delčevo by good asphalt roads of local and regional types. Golak's Tourist Center is located 10 km (6 mi) south of Delcevo at 1,300 m (4,270 ft) height above sea level, under the Chavka peak (1358 m) of the mountain Golak. The distinctive Recreation Center was built in 1981 and has 5 apartments, 8 hotel rooms and a restaurant with 170 seats as its own terens for small football, basketball and volleyball.

History
Delčevo was first mentioned in a charter of Serbian King Stefan Dušan in the 14th century.

The town has changed its name several times. During the Ottoman period it was visited by a Sultan personally. A large number of Christian people converted to Islam, and at that time the town was called "Sultania" or "Sultaniye". The Islamised Christian population hadn't learned the Turkish language and they renamed Sultania into their own language, Carevo Selo (Czar's village). One year before Sultan Mehmed II, the Turkish travel writer Evlija Celebija had passed there and wrote: "After Vinica we climbed upon Kocani mountain meadow and after 4 hours walking along the ravine, we arrived in Carevo Selo. This is a Muslim village and it lays in the mountain ornamented with 100 houses and one marvelous mosque with minaret."

The town has borne its present name Delčevo since 1950, in honor of the celebrated revolutionary and ideologist Gotse Delchev who had often visited the place while he was teaching in the village of Novo Selo, near Štip.

After the Russo-Turkish War, 1877–1878 much of the Christian population left for Bulgaria and Turkish people from Asia moved in to take their place. There was a second big movement thirty years later during the Balkan wars, but this time with an emigration of much of the Turkish population.

Between the two world wars Delčevo was a small provincial town of dilapidated houses and a small number of craft shops with narrow muddy streets.

Twin cities
Blagoevgrad, Republic of Bulgaria